Θέατρο & Ποδόσφαιρο. Μορφές εἰδώλων.

21

Σκηνή

 

Ἂς προσπαθήσουμε να ἀνεβάσουμε ἓνα θεατρικό ἒργο’ κι ἐπιλέγοντας θεατρικό, το πράττουμε για ἓναν και μόνον λόγο. Τι εἶναι ζῶν ρέων λόγος κι ἀντίστοιχα παράσταση.

Ζητήματα προς επίλυση:

1ον.

Τι εἲδους ἒργο ἢ ἀκόμη καλύτερα ἀπό ποια “ὁμάδα” και, με ἀκόμη πληρέστερη προσέγγιση, ἀπό ποῖον “εἶδος” τής δραματουργίας να ἐπιλέξουμε. Ἒργο, ἢδη, ἒτοιμο, φτασμένο κατηγοροποιημένο ἢ, μήπως, κάποιο λιγότερο γνωστό ἀπό ἐκεῖνα τα λιγότερο “ἀνεβασμένα” ἢ και ἀνέκδοτα ἑνός ἐγνωσμένα καταξιωμένου συγγραφέως ἢ και πάλι, δίνοντας χῶρο σε νέους συγγραφεῖς, να δοκιμάσω και να δοκιμαστῶ στη νεωτερικότητα, ὂνομα και πράγμα, μιᾶς νέας φρέσκιας ὑποσχόμενης γενιᾶς πού με το δικό της λόγο ἐπανατοποθετεῖ τα πράγματα σε νέες διαστάσεις; Ἒργο, τίνος ρεπερτορίου, ἐθνικού ἢ παγκόσμιου; Βλέπετε, ἐδῶ, δεν ὑφίσταται ἡ διάστασις τοῦ διεθνοῦς, τι δεν ἒχει λόγο. Ἒτσι, τουλάχιστον, ἓνα θεατρικό ἒργο ξεκινᾶ με μία πηγή προέλευσης. Την καταγωγή τοῦ ὑπογράφοντος. Και συνεχίζει με το ποιόν και τον τρόπο παράστασης για να καταλήξει  στην πεμπτουσία τῶν πράξεων. Ἡ τελευταῖα, μάλιστα, θα καθορίσει, με τη σειρά της, και το εἶδος τοῦ ἒργου. Μαζί, θα καθορίσει και την ἀξία τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα τῶν ρόλων πού ὑποδύονται ὡς χαρακτῆρες οἱ ἠθοποιοί. Ἐξάλλου, το ἒργο γίνεται παγκόσμιο, ἀκριβῶς λόγω τοῦ ἢθους και τοῦ ὓφους τῶν προσώπων ἀπό κοινοῦ και με την ἐμβέλεια τῶν ἰδεῶν του.

2ον.

Πρόσωπα’ με παραπλήσια ὀπτική γωνία ἐκ τοῦ προηγηθέντος ζητήματος ἡ συνέχειά του. Ἐρώτημα 1ον. Ποιοι θα πλαισιώσουν τον θίασο; Ἒμπειροι, καταξιωμένοι και δοκιμασμένοι στο εἶδος και το ρεπερτόριό τους ἠθοποιοί ἢ μήπως, κατά το ρητό “χῶρο στους νέους” ψάξουμε για νέα ταλαντοῦχα σχήματα σε πρόσφατα ἀπόφοιτους δραματικῶν σχολῶν και κάνοντας το ἂλμα, ἐπιλέγοντας μορφές ἀκατέργαστες σε σχολές, ὑποδειγματικές διδασκαλίες και ἀπονομές τίτλων σπουδῶν, ἀνακαλύψουμε ἓνα πηγαῖο αὐθεντικό τάλαντο και ταλέντο μαζί πού θα σαρώσει στο πέρασμά του.

Ἐρώτημα 2ον. Ποιος θα ἡγεῖται τοῦ ἒργου, σκηνοθετικά; Πόσες περγαμηνές κουβαλάει στο βιογραφικό του, τι γνωρίζει ἀπό το χῶρο και την Ἱστορία τῆς Τέχνης πού ὑπηρετεῖ, ποιες καινοτομίες συζεύξεις κι ὁρίζοντες αὐτοανακάλυψε ἐφήρμοσε δαπάνησε και δαπανήθηκε στο χρόνο του χώρου και με ποιο ἀποτέλεσμα, τι το κόστος το ἀνά και γνωρίζει κατ’ ἀποκλειστικότητα μόνον ὁ ἲδιος.

Κατά συνέπεια, λοιπόν, σε  ποιο βαθμό και ποια κλίμακα θα γίνει αὐτή ἡ μίξη και θα ἐπέλθει ἰσορροπία, ὣστε το ἀποτέλεσμα να εἶναι δομημένο με εἰλικρίνεια, καθαρότητα και επιτυχή στόχευση ἀπόδοση και ἑρμηνεία τοῦ ἒργου, εἶναι το μεγάλο ἐρωτηματικό.

3ον.

Κοινό. Κατά παράδοξο τρόπο ἡ τρίτη παράμετρος, το κοινό, καίτοι λογίζεται στα «Πρόσωπα» διακρίνεται ἀπ’ αὐτά, ὂχι εἰδολογικά οὒτε κατά την οὐσία, παρά μονάχα ὡς προς το ρόλο. Ρόλος οὐσιαστικός, ἀφ’ οὗ συνιστᾶ ἀποτελεῖ και εἶναι ὁ ἀποδέκτης τού ἒργου, με μία, ὡστόσο, παρατήρηση. Δεν ὑπάρχει θεατρική παράσταση χωρίς κοινό. Πρόβες, ἐπαναλήψεις μερικές εἰδικές γενικές, μάλιστα, γίνονται κατά το δοκοῦν κι ὃποτε κριθεῖ ἐπιβεβλημένο. Μα, ἡ παράσταση ἐνώπιον κοινοῦ συνιστᾶ και την πεπτουσία τής Τέχνης. Τι το ὃλον ἒργο ἀποτελεῖ σημεῖο ἀναφορᾶς ἀφετηρίας κι ἐκκινήσεως ἑνός νέου καινοῦ και καινοφανοῦς κεφαλαίου ψυχικῆς πνευματικῆς ἡθικῆς, σε προσωπικό ἐπίπεδο, μέθεξης προς τα δρώμενα. Λέγεται, Παιδεία. Ὁμοίως, και το κοινό, ἒξω ἀπό το πρόσωπο, στο βαθμό που συναθροίζεται ἀπό αὐτοτελεῖς προσωπικότητες ἒχει μόνον να κερδίσει ἂλλως, ἁπλῶς, συμμετέχει συμπαρασυρόμενο στα διαδραματιζόμενα στο σανίδι. Λέγεται κερκίδα.

23

Ἐπίδαυρος, το Ἀσκληπιεῖον.

4ον.

Χῶρος. Ὑπαίθριος ἢ κλειστός. Ἀτενίζεις τ’ ἂστρα, μια ἐξεζητημένα ἐπιμελημένη ὀροφή ἢ ἓνα σοβατισμένο ταβάνι; Ἢ, μήπως, μπορεῖς, με τη συνδρομή της σύγχρονης τεχνολογίας να παρακολουθεῖς ἐξ ἀποστάσεως και με την επιλογή τοῦ πραγματικοῦ χρόνου θεάσεως να παρίστασαι παρακολουθώντας, διδυμικά, τα διαδραματιζόμενα; Και κατ’ αὐτόν τον τρόπο ἐπετεύχθη ἡ σύζευξις  τοῦ ΧωροΧρονικού ἂξονα. Τι καταφέρνει, ὡστόσο, και καθιστᾶ ἓνα ἒργο να ξεπερνᾶ τα μέτρα τοῦ χρόνου ἐν ὧ λαμβάνει χώρα σε μία επιφάνεια;

5ον.

Ἡ Ταυτότητά του. Με δυο λόγια, ἡ ποιότητά του, το ποιόν του ὡς συνισταμένη τῶν Ἰδεῶν τού συγγραφέως, τής προσωπικότητας ἑνός τετραγώνου σχέσεων ἀνάμεσα στον συγγραφέα, τον σκηνοθέτη, τούς ἡθοποιούς και το κοινό, τῆς ἀλληλεπίδρασης τῶν προσώπων στη μορφή των χαρακτήρων, πρωταγωνιστῶν, δευτεραγωνιστῶν ἓως και των κομπάρσων στον συζυγή χορό του χωρόχρονου που θα καταστήσει το ἒργο ἀπό ἐμβληματικό ἓως ἀδιάφορο, ἀπό σημαῖα μέχρι σούπα κι ἀπό διαχρονικό ὡς ἐξοβελιστέο. Και στο σχῆμα τοῦ κύκλου, το “εἶδος” του ἒργου καθορίζει και την κατάταξή του.

Κάθε ἒργο, δράμα, ἐπειδή ἐμπεριέχει δράση. Και ἡ δράση ὡς πράξη εἲτε τραγωδία εἲτε κωμωδία εἲτε σάτιρα. Ἂλλωστε, ἰδίως ἠχητικά ἡ έκφορά τοῦ κώμου και τοῦ κομμοῦ, ὣριζε και την ἀπόσταση τῆς ἡδονῆς ἀπό την ὁδύνη. Τόσο φωνολογικά, σήμερα, κοντά μα τόσο μα τόσο ἀποστασιοποιημένα. Και ἀπό τον Διόνυσο μέχρι και τον Δία, χτίζοντας σχέσεις θρησκείας.

Κάθε ἒργο ἀγών. Με τη ρίζα και τα ὁμόρριζα παράγωγα τοῦ λήμματος. Ἀγῶνας και Ἀγωνία μαζί, για να ἓως ὃτου κι ὣστε να ἀποδοθεῖ ἑρμηνευτικά το ἒργο ὀρθῶς ἀκόμα και πολυωνύμως. Ἀγώνας και Ἀγωνία να μάθεις το κείμενο. Να διδαχθεῖς τις ἀναπνοές. Να αἰσθανθεῖς τις κινήσεις. Να ἀποδώσεις τους μονολόγους και τα διαλογικά μέρη, με τέτοια εὐθύτητα ὡσάν να ζεῖ ὁ θεατής στις κερκῖδες το ἒργο με περισσή ζωντάνια. Να ‘σαι ὃσο τόσο πρέπει ἀκριβής κοφτός κι ἀπότομος στις στιχομυθῖες. Να γνωρίζεις τους χρόνους τους πολλαπλούς τοῦ ἒργου πού καλεῖσαι να ὑπηρετήσεις. Τι δεν, ὃταν και πλειστάκις, δεν εἶσαι μόνος σου. Χρειάζεται να γνωρίζεις και τα τσιτάτα τῶν ἂλλων. Και κάθε παράσταση ὃμοια δεν εἶναι με καμμία ἂλλη. Και το γνωρίζεις αὐτό, ἀφ΄οὗ κανείς δεν μπορεῖ να μπει στο ποτάμι δύο φορές΄ τι ἒχει ἀλλάξει το νερό. Ἒτσι, κάθε παράσταση μία νέα ἀγωνία και ἓνας καινός καθολικά προσωπικός ἀγῶνας να αὐτοανακαλύψεις νέες πτυχές του ἑαυτοῦ σου και καλλιεργώντάς τες να τις ἀξιοποιήσεις προς ὡφέλεια τοῦ ὃλου θιάσου. Και με βάση τη δομή του ἒργου ἀπό μία πράξη ἓως τόσες ὂσες ἒχει ἐπιλέξει ὁ συγγραφέας. Και στη σκηνή ἀπό ἓναν μέχρι να πλημμυρίσει το σανίδι. Και ἀπό τη  μοναδικότητα τοῦ καθενός ὡς και την ἀνάδειξή του μέχρι και την καθολική ἀπουσία τοῦ θιάσου. Και ἀπό την πρωτοβουλία ἓως την ἀνασφάλεια. Και ἀπό την ἰσορροπημένα ἁρμονική συνεργασία μπροστά και πίσω ἀπό τη σκηνή, πάνω και κάτω ἀπό το σανίδι, μέχρι και τη συγκρουσιακή πορεῖα τῶν “ὀνομάτων” τῆς σκηνῆς και της κουίντας.

18

Ἡ δομή μιας περιστρεφόμενης θεατρικῆς σκηνῆς

 

Και ἀπό την ὁμάδα του συλλογικοῦ Ἐμεῖς μέχρι και τα ὃρια τοῦ ἀδιαφιλονίκητου Ἐγώ. Και ἀπό τη Στρατηγική μέχρι και την Τακτική. Και τέλος, ἀπο την ἀνάδειξη τής Στάσεως μέχρι και τήν ἓδραση τής Θέσεως ἡ οὐσιαστική ἀπόσταση μεταξύ Λυτρωτικῆς Καθάρσεως, Ἐφιαλτικῆς προδοσίας, ἀτιμωτικῆς Ὓβρεως ἢ ἀκόμη και Συγκυριακῆς μέσης λέξεως Τύχης. Ἡ ἀπόσταση μεταξύ τοῦ διπόλου Θριάμβου και Συντριβῆς. Ὑπάρξεως και Ὀντότητος. Ἱστορίας και Παρουσίας.

Θέατρον, το ὂργανον, το ἐργαλεῖον, το Μέσον τῆς θέας και τῆς Θεάσεως. Κι αν ἐναλλάξουμε τις μορφές Τέχνης ἀνάμεσα στο Θέατρο και το Ποδόσφαιρο, τότε συμβαίνει να συναντᾶ ἡ μορφή το εἲδωλό της στον καθρέφτη, σε μία ρέουσα ζωντανή παράσταση Πολιτισμοῦ.

estadio_da_luz05.jpg

Το Στάδιο τοῦ Φωτός στην Πόλη τοῦ Ὀδυσσέως, «DaLuz», στη Λισαβόνα

Ἀπόψε, ἀνήμερα τοῦ Euro2004 και προϊόντος τοῦ Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Ρωσσία2018, στη στροφή τῶν ὀκτώ για τον Ἓναν.

Ἀθῆνα, 2018 07 04

 

Advertisements
This entry was posted in 2004, Ἐπικαιροποίηση, Ὑπηρεσίες, Ὑποδομές, Έρευνα, Αθλητισμός, Αθλητικές Διοργανώσεις, Εθνική Ελλάδος, Θρησκεία, Θέατρο, Ιστορία, Ιούλιος, Κοινωνία, Λισαβόνα, Λιμάνια, Μουντιάλ, Προσωπικότητες, Πορτογαλία, Ποδόσφαιρο, Πολιτισμός, Ρωσσία. Bookmark the permalink.