Στον Αλμπέρτ

21 II21 XIV

Στον Αλμπέρτ Ουντερζό που με την πένα του ἒδινε πνοή και ζωή στο μικρό γαλατικό χωριό, έκεῖ στις ἀκτές της Βρετάνης, Ἀρμορίκης με το παλαιότερο κέλτικο ὂνομά της, σχεδιάζοντας στα ἒργα του πολυτάλαντου συγγ­ραφέως Ρενέ Γκοσινί τους χαρακτῆρες με προσωπικά ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, ἀπό τα κύρια πρόσωπα μέχρι και τους Ρωμαίους και ἀπό τις μορφές που ὁ κάθε ἓνας ἀντιπροσώπευε ἢ ἐκπροσωποῦσε μέχρι και τα ἐθνικά στερεότυπα και τις χαριτωμένες καρικατοῦρες που «παρήλασαν» μέσα ἀπό την πλούσια ἐργογραφία τῶν κόμικς τοῦ Ἀστερίξ, εἰκονογραφώντας, παράλληλα, το «Μῦθο» τοῦ εὐφυοῦς μικρόσωμου Γαλάτη πολεμιστῆ πλαισιωμένου, πάντοτε, ἀπό τον ἒμπιστό του φίλο, Ὀβελίξ, μεγαλόσωμο και καλοκάγαθο, κατασκευαστῆ όβελίσκων [ἐξ οὖ και το ὂνομα] και ταφικῶν μνημείων, μενίρ, και συνοδευόμενο ἀπό τον χαριτωμένο, Ιντεφίξ,

21 XXII21 VII21 XX21

Ἡ εἰσαγωγή που συνοδεύει, μόνιμα, κάθε ἒργο τῆς ὁμώνυμης σειρᾶς τῶν 35+2 τόμων ἢ άκόμη και ἐκείνων που δεν ἀνήκουν στη συγκεκριμένη έργογραφία, στη δεξιά σελίδα ἀπέναντι ἀπό τους πρωταγωνιστές ἀνήκει, δικαιωματικά, στην ἀπόδοσή της στην Ποντιακή διάλεκτο ἀπό τον ἀείμνηστο καθηγητή Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ίωαννίνων, Γ. Σαββαντίδη.

21 XXIII

 

Ο Αστερίκον εν τζιπ έξυπνος πολεμιστής κι εξέρ’ ν’ εγαντουρεύ’ τ’ εχθρούσατ’. Εν ψιλωτός και χαμελός. Ασ’ άλλ’ τη μερέαν εν ο Οβελίκον, τ’ εν ψηλόν σαγλάμψ, άμα κι αγαθόν κι αγνόν σο νούνιγμανατ’. Όντες έτον χάταλον ερούξεν σο καζάν με το μαγικόν το ζωμίν κι επεκεί εχ’ τρανόν δύναμη. Για τοι Ρωμαίοις λέγει: «Είναι παλαλοί ατοίν οι ανθρώπ’!» Ασα 1965 τη χρονίαν (Le Tour de Gaul) κιαδά μερέαν έχνε κι έναν σκύλον.

Τα ιστορίας θέκουν ατά σα πενήντα χρόναι πριχού γεννίεται ο Χριστόν: Οι Ρωμαίοι (όχι τ’ εμέτερ ασον Πόντον, αλλά εκείν ασην Ρώμην τ’ Ιταλίας) επάτεσαν τον κόσμον όλον. Αέτς πα, η Γαλατία όλον εν αφκά α σοι Ρωμαίοις – άμα ‘κ εν όλον! Έναν χωρίον με Γαλάτες ‘κ προσκυνά τοι Ρωμαίοις. Αβούτοι χωρέτ’ έχνε το μαγικόν το ζωμίν ντο δι ατείντζ τρανόν τακάτ κι αντιφέρκουνταν κι ευτάνε αντίστασην! Αέτς πα οι Ρωμαίοι λεγεωνάριοι που ωρίαζνε τα κάστρα σο Πετίμπονον, σο Ακουάριον, σο Λάβδανον και σο Μπαμπάορον εύραν την πελάνατουν.

Το χωρίον εν φανταστικόν κι ευρισκάται σην Αρμορίκην, (τ’ οσημερνόν η Βρετάνη) σα νοτιοδυτικά τη Γαλλίας, σην Κονδάτη (Ρεν) σουμά. Τόνεμαν αθέ ‘κ εξέρουματο. Ο Ουντερζό είπεν να θέκουνατο σην Βρετάνην γιατί έτον εκεί σα χρόναι τη πολέμονος κι εγνώρτσεν καλά τα τοπέα. Ασ’ αλλ’ τη μερέαν, ο Γκοσινί είπεν να θέκουνατο σην θάλασσαν σουμά αέτς για να κλώσκουνταν οι χωρέτ’ σον κόσμον. Σο χωρίον απές έχ’ έναν ορμίν.

Γεώργιος Σαββαντίδης, καθηγητής Φιλολογίας στο  Πανεπιστημίο Ιωαννίνων

XXXV

Μαζί, παραθέτω και απόσπασμα από συνέντευξη τύπου που δόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2003 μεταξύ άλλων από τον εκλιπόντα καθηγητή Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Iωαννίνων Φάνη Κακριδή, μεταφραστή και επιμελητή του Αστερίξ στα αρχαία ελληνικά.

Εγώ κάθομαι εδώ υπέροχα ανάμεσα στον πάλαι ποτέ συμφοιτητή μου, ύστερα συνάδελφο και πάντα φίλον, τον Σαββάντων τον Γέργον. Και στον πάλαι ποτέ φοιτητή μου, έπειτα συνάδελφο και εμπιστεμένο αζέπη, τον Μιχάλη τον Πατεράκη.

Έχω και άλλον έναν φοιτητή εδώ στο τραπέζι, δεν φταίω εγώ που πήρε το κακό το δρόμο και έγινε υπουργός. Κυρίες και κύριοι, φίλοι, σίγουρα ο Οβελίξ θα έλεγε «είναι τρελοί αυτοί οι εκδότες», όμως εμείς ας ρωτήσουμε μόνο, είναι τρελοί αυτοί οι εκδότες; Πρώτα ο Αστερίξ στα Αρχαία Ελληνικά και τώρα ο Αστερίξ στα Ποντιακά,τώρα ο Αστερίξ στα Κρητικά. Και πάλι βλέπουμε… Δεν ξέρω αν με όλα αυτά το ταμείον είναι μείον, όπως φαντάζομαι, βλέπω όμως σε όλα αυτά ένα μέσο να πολεμηθεί στο ελληνικό γλωσσικό πλαίσιο ένας κίνδυνος, που σε μεγαλύτερη κλίμακα απειλεί ολόκληρη την Ευρώπη.

Στην Ευρώπη οι εθνικές γλώσσες υποχωρούν και κινδυνεύουν μια μέρα να εξαφανιστούν, καθώς στη φωλιά τους μέσα, στις χώρες τους και στην εκπαίδευση τους, όπου άγεται και το αβγό του κούκου, καθώς ολοένα και πιο πιεστική γίνεται η παρουσία της παγκόσμιας αγγλικής γλώσσας, αυτό που λέμε bad-English.

Στην Ελλάδα οι ντοπιολαλιές, τα ιδιώματα και οι διάλεκτοι υποχωρούν και κινδυνεύουν μια μέρα να εξαφανιστούν, καθώς στη φωλιά τους μέσα, στα σπίτια μας με την τηλεόραση και στα σχολεία μας, πέρα για πέρα κυριαρχεί η πανελλήνια κοινή δημοτική γλώσσα. Την χρειαζόμαστε την πανελλήνια κοινή δημοτική γλώσσα, πρέπει να την καλλιεργήσουμε, όμως σωστό είναι και να αγωνιστούμε όσο γίνεται για να περισωθούν οι τοπικές γλώσσες με τις ιδιοτυπίες τους.

Αποτελούν εθνικό κεφάλαιο, συναπαρτίζουν την ιστορία της ελληνικής γλώσσας, είναι πολύ κρίμα η λησμονιά να τις αφανίσει και ένας τρόπος να τις ζωντανέψουμε και να τις καταστήσουμε επίκαιρες και ελκυστικές, ιδιαίτερα για την νέα γενιά, που μας ενδιαφέρει, είναι και αυτό που γίνεται με τις μεταφράσεις του Αστερίξ στις μεγάλες, νεοελληνικές διαλέκτους.

Θέλω να πω και ένα λόγο για τον Αστερίξ γενικότερα. Σε αντίθεση με πολλά κόμικς, άλλα ανάλογα προϊόντα που κυκλοφορούν, σε αντίθεση με τον Batman, με τον άνθρωπο Αράχνη, με τον Superman και λοιπά, ο Αστερίξ δεν είναι αμερικάνικης κατασκευής και προελεύσεως. Είναι Ευρωπαίος ως το κόκκαλο. Τόσο Ευρωπαίος ώστε ο ίδιος να έχει όνομα από ελληνική ρίζα,όπως όνομα ελληνικό είναι και του Πανοραμίξ, ελληνικός είναι και ο Οβελίξ στο όνομά του. Πέρα από αυτό, σε μιαν εποχή όπου, με τον δημοσιογραφικό τίτλο των «New York Times» κ.λ.π βρισιές και sex εισβάλλουν στα κόμικς», ο Αστερίξ διατηρεί ακέραια την φραστική του ευπρέπεια και την αφοπλιστική του αθωότητα. Φραστική ευπρέπεια και αθωότητα, είδη ουσιώδη εν’ ανεπαρκεία, θα έλεγα εάν ήμουν καθαρευουσιάνος, όχι μόνο για παιδιά και τα χαιρόμαστε όπου και σε όποια γλώσσα τα συναντούμε”.

Φάνης Κακριδής, καθηγητής Φιλολογίας στο  Πανεπιστημίο Ιωαννίνων

21 XXI

Μαζί και ἡ ἀναφορά στους Ὀλυμπιακούς Ἀγῶνες εἲτε ὡς Ἀστερίξ εἲτε ὡς Ἀστερίκιος στ’ Ἀρχαῖα Ἑλληνικά ἢ και ὡς Ἀστερίκον στα Ποντιακά, για να μας θυμίζει την ἀναβολή τους κατά ἓνα ἓτος, το 2021 στο Τόκυο τῆς Ἰαπωνίας, 123 ἡμέρες πριν ἀπό την κήρυξή των.

 

Tokyo 2020 postponed II

Tokyo 2020 postponed

Ο ΑΣΤΕΡΙΞ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

O δρυΐδης Πανοραμίξ έχει τη γνώμη ότι τα μανιτάρια, μόνον σωταρισμένα διατηρούν τη γεύση τους. Οι Ρωμαίοι έχουν την πεποίθηση ότι ο δικός τους αθλητής θα κερδίσει στους Ολυμπιακούς αγώνες. Μέχρι την στιγμή που το ηθικό του πρωταθλητή τους, βυθίζεται στα τάρταρα από ένα κοντοπίθαρο λιγνό και ένα ψηλό με χαμηλό στήθος. Με αφορμή το γεγονός αυτό, οι ήρωές μας «το παίζουν» Ρωμαίοι με απώτερο σκοπό να λάβουν μέρος στους Ολυμπιακούς αγώνες που γίνονται στην Αθήνα. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι το ντοπάρισμα απαγορεύεται και έτσι μαγικός ζωμός, γιόκ! Ομως πρέπει να πάρουν το έπαθλο. Είναι θέμα τιμής. Και πρέπει να σκαρφιστούν κάποιο τέχνασμα έτσι ώστε να κερδίσουν χωρίς να παραβιάσουν τους κανονισμούς. Και όχι μόνον αυτό. Πρέπει να αποδειχθούν και δίκαιοι. Το ότι είναι γλεντζέδες, φθάνει μια μύηση στους περίφημους Ελληνικούς χορούς για να το αποδείξουν.

Στον Αλμπέρτ Ουντερζό που ἀπό σήμερα, συγκατοικώντας στον Οὐρανό, με τον πολυτάλαντο φίλο και συνεργάτη του Ρενέ Γκοσινί, μάς ἒκανε πλουσιότερους, πιο χαρούμενους και πιο χαμογελαστούς ἀνθρώπους…

21 V

XXXVI

 

XXXIXXXXVIIIXXXVIIXXXXXXXXI

 

Ἀθῆνα, 24 03 2020

This entry was posted in 2020, Κατηγοριοποίηση and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.